Hoe is gezondheid gemeten?
Daarvoor gebruikten de onderzoekers DALY (Disability Adjusted Life Years) als maat. Dat is een manier om te berekenen hoeveel gezonde levensjaren verloren gaan door ziekte of vroegtijdige sterfte. Daarmee wordt de werkelijke gezondheidsschade inzichtelijk gemaakt van binnenluchtkwaliteit.
Schadelijke stoffen
De analyse laat zien dat een beperkt aantal stoffen vrijwel de volledige ziektelast veroorzaakt. Dit is de verdeling van de impact voor de Nederlandse situatie:
- Fijnstof (PM2.5 en PM10): circa 80%
- Stikstofdioxide (NO₂), bijv. door koken op gas: circa 10%
- Formaldehyde, bijv. uit meubels of de lijm in bouw materialen: circa 8%
- Ozon, radon en schimmels: gezamenlijk een klein aandeel
Samen veroorzaken deze stoffen meer dan 99% van de totale ziektelast door binnenlucht.
De grootste boosdoener
Zoals hierboven getoond, is fijnstof verantwoordelijk voor zo’n 80% van de gezondheidsschade. Daardoor is het de belangrijkste factor om te verbeteren. Fijnstof ontstaat onder meer bij koken, autorijden, roken van tabak of stoken van hout. De naam zegt het al, het is een heel fijne stof die je niet ziet, maar het effect op je gezondheid is groot.
Hoe groot is het probleem?
Voor Nederland komt de totale ziektelast uit op 685 DALY per 100.000 mensen per jaar. Uitgangspunt van het Zorginstituut Nederland is dat 1 DALY in Nederland ca. €80.000 kost. Omgerekend: bijna €10 miljard maatschappelijke kosten per jaar. Dat zit in zorgkosten, ziekteverzuim en productiviteitsverlies. Daardoor is binnenluchtkwaliteit een groot maatschappelijk en economisch vraagstuk.
Het goede nieuws
De grootste vervuiler, fijnstof, kun je aanpakken met relatief simpele maatregelen:
- Beperk fijnstof bronnen zoveel als mogelijk
- Goede afzuiging naar buiten tijdens het koken
- Fijnstoffilters (bijv. in ventilatiesystemen)
- Luchtreinigers met HEPA-filters
Houd hier rekening mee als je bezig bent met een bouwproject of renovatie. Alleen al een reductie van 5% in fijnstof in de binnenlucht levert namelijk ongeveer €0,5 miljard gezondheidswinst per jaar op, dus alle beetjes helpen!
Bekijk meer tips opgesteld in samenwerking met GGD