Een team dat vanaf dag één op gezondheid stuurt
Een gezond gebouw begint bij een bouwteam dat samenwerkt vanuit hetzelfde gezondheidsdoel. Dat doel leg je vast in het Programma van Eisen (PvE) of in de gezondheidsambitie van het project. Hierin staat wat ‘gezond’ betekent voor jouw project. Denk aan doelen voor binnenluchtkwaliteit, licht, akoestiek en comfort.1
Het kernteam
Deze rollen vormen de basis voor ieder project:
| Rol | Taak |
| Opdrachtgever & gebruikersvertegenwoordiger | Bepalen de ambities en zorgen dat gezondheid meetelt in elke keuze. |
| Projectmanager / bouwmanager | Stuurt op planning en budget. Borgt dat gezondheid niet ondersneeuwt in het proces. Stelt eisen aan leveranciers en adviseurs. |
| Architect | Integreert gezondheid in het ontwerp: oriëntatie, plattegrond, materiaalkeuze, daglicht en andere details. |
| Constructeur | Ontwerpt en berekent de draagconstructie. Adviseert over materiaalkeuze en verbindingen met aandacht voor gezondheid, circulariteit en comfort. Optimaliseert met architect en bouwfysicus de trillingen, geluidsoverdracht en thermische prestaties. |
| Installatieadviseur (werktuigbouwkundig/elektrotechnisch) | Ontwerpt ventilatie, verwarming, koeling, verlichting en regeltechniek volgens de richtlijnen van bijvoorbeeld Frisse Scholen of Binnenklimaatklasse B. |
| Bouwfysicus / adviseur binnenklimaat | Toetst lucht, geluid, licht en thermisch comfort. Vertaalt dit naar meetbare doelen (CO₂, fijnstof, geluidsniveau, daglichtfactoren, etc.). |
| Duurzaamheidsadviseur | Vertaalt gezondheid in duurzaamheid en naar meetbare eisen, zoals WELL-, BREEAM- of GPR-criteria. |
Tijdens realisatie & beheer
Ook na de ontwerpfase zijn er rollen die bijdragen aan gezonde prestaties:
| Rol | Taak |
| Toezichthouder / kwaliteitscoördinator | Controleert of maatregelen voor lucht, licht, akoestiek en materialen goed worden uitgevoerd. |
| Inregel- en meetteam | Meet luchtstromen, geluid en licht om te garanderen dat het ontwerp klopt in de praktijk. |
| Gebouwbeheerder / facilitymanager | Bewaakt luchtkwaliteit, temperatuur, waterkwaliteit en onderhoud. Stuurt bij op basis van sensordata. |
| Gebruikerscoach | Begeleidt gebruikers bij gezond gedrag: ventileren, verlichting en werkplekgebruik. |
Hoe groot is je ambitie?
Voor een klein kantoor of school is een minimale bezetting vaak genoeg:
- Architect
- Installatieadviseur
- Constructeur
- Duurzaamheidsadviseur
- Toezichthouder (kan ook de projectmanager zijn)
Bij zorggebouwen of projecten met hogere gezondheidsambities loont een uitgebreider team. Voeg dan specialisten toe op luchtkwaliteit, daglicht, akoestiek, ecologie en gedrag.2
Thema-specialisten: schakel gericht in
Afhankelijk van de ambitie en het type gebouw zijn extra specialisten waardevol. Enkele factoren om op te letten: 3
- Binnenluchtkwaliteit (zeker in zorgprojecten): ventilatiespecialist, adviseur Frisse Scholen, adviseur luchtbehandeling of infectiepreventie.
- Thermisch comfort: bouwfysicus of comfortmodelleur die temperatuur, tocht en vochtregulatie optimaliseert.
- Licht: lichtontwerper, daglichtspecialist die verlichting afstemt op ritme, taken en energieverbruik.
- Geluid: akoesticus of geluidstechnisch adviseur die zorg dragen voor rust en verstaanbaarheid.
- Materialen: bouwbioloog of milieutechnisch adviseur die emissies, circulariteit en gezondheid beoordeelt.
- Water: Watertechnisch adviseur die waterkwaliteit, legionellarisico en vocht voorkomt.
- Active design: bewegingsontwerper (binnenruimte), landschapsarchitect of ecoloog (buitenruimte)
- Look & Feel: interieurarchitect of belevingsadviseur die rust, herkenbaarheid en vitaliteit ondersteunt.
- Overig: brandveiligheidsadviseur, mobiliteitsadviseur
Waarom het loont
Een gezond gebouw betaalt zich terug in minder klachten, hogere tevredenheid én beter rendement. Onderzoek laat zien dat:
- een beter binnenklimaat de productiviteit met 8–10 % kan verhogen; 4, 5
- gebouwen met goede luchtkwaliteit en lage uitstoot leiden tot 35 % minder gezondheidsklachten; 6
- WELL- en Fitwel-kantoren 4–8 % hogere huuropbrengsten realiseren dan vergelijkbare gebouwen; 7, 8
- voldoende daglicht de concentratie en leerprestaties tot 20 % kan verbeteren.9
Kortom, gezond bouwen levert dus niet alleen welzijn, maar ook rendement. Lees er meer over in deze blog.
Vind jouw team
Wie kunnen deze rollen vervullen? Wij zochten het alvast voor je uit welke bedrijven bij jou in de buurt de juiste diensten verlenen.
Bronnen
- PvE Frisse Scholen (2021) – officiële eisen en klassen (A/B/C). https://www.arbocatalogus-vo.nl/media/1149/programma-van-eisen-frisse-scholen-2021.pdf
- DGMR / Frisse Scholen (2024). Binnenklimaatklasse B – richtlijnen voor onderwijsgebouwen. https://www.frissescholen.nl/
- Kenniscentrum Binnenklimaattechniek – Programma van Eisen Gezonde Woningen”: https://www.binnenklimaattechniek.nl/kennisbank/programma-van-eisen-gezonde-woningen/
- TNO. (2022). Gezond Binnenklimaat – Binnenklimaatlabel Kantoren. Link: https://publications.tno.nl/publication/34639392/D6D7ox/jacobs-2022-gezond.pdf
- TNO (2019). Meta-onderzoek voor coalitie gezonde binnenlucht. https://publications.tno.nl/publication/34636211/NLZGay/TNO-2019-R10969.pdf
- Wargocki & Wyon (2017). Ten questions concerning thermal and indoor air quality effects on performance. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2016.11.020
- Flagner, S. (2025). Presentative Forum Gesundes Bauen – Einfluss auf Gesundheit, Produktivität und Profitabilität.
- Sadikin, N., Turan, I., & Chegut, A. (2021). The Financial Impact of Healthy Buildings: Rental Prices and Market Dynamics in Commercial Office (SSRN Working Paper). https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3784779
- Heschong Mahone Group. (1999). Daylighting in schools: An investigation into the relationship between daylight and human performance. California Energy Commission. https://iaqscience.lbl.gov/daylight-view-and-performance