Veelgestelde vragen (FAQ)

Healthy Building Movement (HBM) is een vervolg op het eerdere project ‘Healthy Building Network’ (HBN). Het doel van HBN was om bewustzijn te creëren voor gezond bouwen en duurzaam vastgoed, grensoverschrijdende kennis op te bouwen en te delen in een groeiend netwerk. Daaruit heet zich een netwerk ontwikkeld van ondernemers, instellingen en overheden die een impuls willen geven aan de bouwsector en naast circulaire gebouwen vooral de ontwikkeling van gezonde gebouwen in de euregio rijn-maas-noord heeft bevorderd.

De doelstellingen van Healthy Building Movement zijn: 

• Toegepast onderzoek naar de impact van gezonde gebouwen op het welzijn en de prestaties van mensen waarbij de focus ligt op kantoorgebouwen. (thuis)kantoren en scholen. 

• Het ontwikkelen van ondersteunende materialen voor de markt, zoals een QuickScan om de gezondheidsbeleving van gebouwen te beoordelen, het bevorderen van de ontwikkeling van gezonde (bouw)materialen en het stimuleren van innovatie via living labs, experttools en brainstromsessies. 

• Het samenbrengen van vraag en aanbod door middel van een online Matchmaker, het bevorderen van de marktvraag naar gezonde bouwproducten, een aanbevelingen voor het wegnemen van bestaande barrières en verbetering van het (wettelijk) kader voor gezonde gebouwen. 

• Ondersteunen en begeleiden van gezonde (ver)bouwprojecten en een voorbeeldregio voor gezonde en duurzame bouw worden. 

Bekijk al onze diensten

Healthy Building Movement is een EU-gefinancierd Interreg-project waarin 10 organisaties uit Nederland en Duitsland samenwerken. Het wordt ondersteund door Provincie Limburg, Provincie Noord-Brabant en Ministerium für Wirtschaft, Industrie, Klimaschutz und Energie des Landes Nordrhein-Westfalen (MWIKE). Lees er meer over op de website van Interreg Deutschland-Nederland

Bij de Healthy Building Movement zijn 9 organisaties betrokken: 

• Bluehub 

• Eindhoven University of technology 

• Gemeente Venlo (Leadpartner en penvoerder) 

• Krefeld Business 

• Maastricht University 

• ResScore 

• Uniklinik RWTH Aachen 

• Wirtschaftsförderung Kreis Viersen 

• Wirtschaftsförderung Mönchengladbach GMBH 

Omdat mensen 90% van de tijd binnen een gebouw verblijven en het binnenklimaat tot de top 5 risico's voor de publieke gezondheid behoort. Een slecht binnenklimaat kan leiden tot een productiviteitsverlies van ongeveer €3.600,- per werknemer per jaar. Verhuizen naar een gezond gebouw zorgt voor 42% minder sick-building gerelateerde klachten.  Lees meer over de effecten van gezonde gebouwen in onze kennisbank

• Past bij de trend richting preventie en welbevinden; potentieel lagere langdurige zorg- en verzuimkosten
• Early adopters profileren zich als innovatief
• Gebouwen met prestaties kunnen hogere markt- en restwaarde hebben 

• Betere ervaren werkomgeving: werknemers rapporteren significante verbeteringen in de binnenmilieukwaliteit, met name luchtkwaliteit, maar ook aspecten als thermisch comfort, licht en akoestiek die in de survey zijn meegenomen. Dit vergroot het gevoel dat de werkomgeving het werk ondersteunt in plaats van belemmert.  

• Verbeterde gezondheid en welzijn: er is een meetbare daling van Sick-Building klachten (bijv. vermoeidheid, hoofdpijn, oogirritatie, neusverstopping, droge keel, droge huid) bij werknemers die naar het gezonde gebouw zijn verhuisd.  

• Hogere werktevredenheid: de gezondheidsverbetering fungeert als mediator naar significant hogere werktevredenheid. 

• Minder ziekteverzuim: de studie vindt een 2% lagere prevalentie van ziekteverzuim na de verhuizing naar het gezonde gebouw 

• Langdurig effect: de positieve effecten op gezondheid, welzijn en ervaren betere werkomgeving zijn bestendig en blijven tot minimaal twee jaar na verhuizing zichtbaar. 

• Extra voordeel bij oudere werknemers: oudere medewerkers ervaren grotere gezondheidswinst dan jongere groepen 

Klik en bekijk onderstaande projecten:

• Stadskantoor Venlo - Healthy Building Movement 

• Villa Flora: Duurzaam en Innovatief | Healthy Building Movement 

• DSM Hoofdkantoor: Duurzaam & Gezond | HBM 

• RZHartmann Data Center - Healthy Building Movement 

• Biologische Boerderij Lensenhof: Duurzaam & Gezond Wonen 

• Peter Dammer GmbH - Healthy Building Movement 

• Tapijnkazerne - Healthy Building Movement 

• Kreisarchiv Viersen - Healthy Building Movement 

• Sporthal Egerbos - Healthy Building Movement 

• Blutbuche - Healthy Building Movement 

• De Zuidstroom - Healthy Building Movement 

Ja, een huis is méér dan alleen een plek om te wonen. Volgens onderzoek van Maastricht  University heeft de staat van een woning directe invloed op de gezondheid van de bewoner. De belangrijkste bevindingen zijn dat bewoners van woningen met structurele gebreken (zoals schimmel, tocht of lekkages) aanzienlijk vaker medische klachten hadden, vooral op het gebied van: 

• Ademhaling (astma, bronchitis) 

• Psychische gezondheid (stress, depressie) 

• Reuma en spierklachten 

• Het effect bleef zichtbaar zelfs na correctie voor inkomen, leeftijd, opleiding en woongedrag 

• De samenhang tussen slechte woningcondities en gezondheid was het sterktste bij ouderen en personen met een laag inkomen 

• Huurders hadden vaker last van deze problemen dan woningeigenaren; zelfs als de woningkwaliteit vergelijkerbaar was.  

Investeren in woningverbetering kan niet alleen het wooncomfort verhogen, maar ook de zorgvraag verlagen. 

Nee, gezond bouwen is niet alleen relevant voor nieuwbouw. Het concept van HBM en onze tools, zoals de QuickScan, zijn juist ook toepasbaar op bestaande gebouwen. Bij renovatie bepaalt de QuickScan waar verbeteringen nodig zijn (bijvoorbeeld ventilatie, luchtkwaliteit, daglicht) en voor beheer en onderhoud helpt HBM om continu te monitoren en gericht maatregelen te nemen om de gezondheid van gebruikers te verbeteren. Kortom: HBM is relevant voor nieuwbouw én bestaande gebouwen, omdat gezondheid en welzijn van gebruikers in elke fase belangrijk zijn.

• Afzuiging maximaal aanzetten en filter toepassen bij nieuwbouwwoningen: Bij minimaal 1 op de 6 woningen is in de woonkamer/keuken de PM2,5 fijnstofconcentratie gemiddelde boven de WHO-concentratie voor buitenlucht. De helft wordt veroorzaakt door fijnstof uit de buitenlucht en de andere helft door binnen-bronnen, voornamelijk door bakken, braden en stoken. Door goede kookafzuiging kan totale blootstelling aan fijnstof met 10-20% verlaagd worden en wordt vocht en schimmel in huisvoorkomen.  

• Meten = weten: In sommige gebouwen kunnen klachten optreden die normaal niet aanwezig zijn. Dit kan wijzen op een zogenoemd Sick-building, maar zonder metingen blijft dit vaak speculatief. Met eenvoudige meetapparatuur zijn belangrijke waarden zoals CO2, luchtvochtigheid en temperatuur te controleren. Bij twijfels over binnenklimaat bestaan er diverse bedrijven die uitgebreide metingen aanbieden, en online zijn verschillende meet apparaten beschikbaar. Daarnaast is het mogelijk om een gekalibreerde meter tijdelijk te lenen om eigen metingen uit te voeren. Ervaringen uit deze metingen dragen bij aan verdere inzichten binnen het project. 

• Reinigingsproducten: veel reinigingsproducten bevatten oplosmiddelen en andere stoffen die de luchtkwaliteit kunnen verslechteren. Het gebruik van dergelijke producten dient zoveel mogelijk te worden vermeden. Indien reinigingsmiddelen toch worden toegepast is het raadzaam spuitbussen zonder drijfgas te gebruiken en de ruimte goed te ventileren. Biologische reinigingsproducten vormen een beter alternatief. Controle van de ingrediëntenlijst kan helpen bij het maken van een bewuste keuze. Voor meer inzicht in productinhoud kan de app Waarzitwatin worden gebruikt. 

Indicator	Eenheid (max/min waarde)	Woning (2022)	Kantoor (2021)	School (2025)	Opmerkingen
		B	B	B
CO2	ppm (max)	900	900	950
Ventilatiesnelheid	m3/h.person (min)	40	40	30.6	Aannames over CO₂-productie per persoon
PM2.5	µg/m3.year (max)	7.5	15	-	School: voorschrijvende eisen
CO	µg/m3 (max)	10	10	-
Formaldehyde	µg/m3 (max)	30	30	30
Relatieve vochtigheid	%	-	<70	-	Dit heeft geen betrekking op schimmel op muren. Dat zou niet zichtbaar mogen zijn, maar kan veel verschillende oorzaken hebben.
TVOC	µg/m3 (max)	200	500	200
NO2	µg/m3 (max)	20	-	-
Kamertemperatuur (binnen, winter)	oC	16-24	>20	>20	Dit gaat over de minimale geïnstalleerde verwarmingscapaciteit
Kamertemperatuur (binnen, zomer)	oC	<24/27	<26	<26	Woning: slaapkamer/woonkamer; School/kantoor: hogere waarden mogelijk wanneer opties voor persoonlijke regeling beschikbaar zijn (bijv. raam openen, ventilator, kleding, enz.)
Daglicht	% in 50% room surface (min)	3.5	2.1	2.1
Verlichtingssterkte	lux (horizontal, min)	-	500	500
Geluiddrukniveau van externe geluidsbronnen (buiten)	dB (max)	30	35	35
Geluiddrukniveau van binneninstallaties	dB(A) (Li,A, max)	25/30	35	33	Woning: slaapkamer/woonkamer

Nieuwbouw: 

1. Interdisciplinar ontwerp (architect, installaties, energie, materialen, akoestiek) 
2. Stel gezondheids-KPI's en ambitieniveau vast; kies betaalbare technologieën (warmteterugwinningventilator, filtratie, lage-emissie materialen) 
3. Materialenstrategie (non-toxic, biobased waar haalbaar, circulariteit, materiaalpaspoort) 
4. Regelgeving; vroege afstemming met vergunningverleners/brandweer; voorkom vertraging 
5. Gebruikersprogramma: instructies & adoptieplan 

  Renovatie: 

1. Diagnose (as-is metingen: lucht, vocht, comfort, geluid, daglicht) 
2. Quick wins (balansventilatie optimaliseren, filtratie, VOC-arme afwerkingen, geluiddemping, zonwering/daglicht) 
3. Deep retrofit waar zinvol (gebouwschilverbetering, hout/biobased componenten binnen brandveiligheidkaders) 
4. Fasering/TCO en bewijslast via voor- en na-metingen 

Gezond bouwen wordt pas echt krachtig als mensen, projecten en kennis elkaar vinden. Daarom ontwikkelde Healthy Building Movement de Matchmaker – een interactieve kaart die laat zien wie waar actief is op het gebied van gezond bouwen.     
De Matchmaker brengt organisaties in beeld die in Nederland & Duitsland werken aan gezond bouwen: 

• MKB-bedrijven die gezonde oplossingen ontwikkelen 

• Onderwijsinstellingen die onderzoek doen of opleiden 

• Projecten en initiatieven die gezonde gebouwen realiseren 

• Gemeente en overheden die beleid maken of aanbesteden 

Projecten, producten of onderzoeken die bijdragen aan gezond bouwen kunnen zichtbaar worden gemaakt via de Matchmaker. Door onderdeel te worden van het HBM-netwerk ontstaat de mogelijkheid om gevonden te worden voor samenwerking, kennisdeling en andere kansen. Aanmelden kan via deze link. 

Het toepassen van HBM-principes kan hogere kosten in de beginfase betekenen, bijvoorbeeld voor ontwerp, bouw en materialen die een gezond binnenklimaat ondersteunen. Deze extra investering wordt echter vaak terugverdiend doordat gezonde gebouwen op de lange termijn meer opleveren: hogere productiviteit van gebruikers, lagere ziekteverzuimkosten, hogere huurinkomsten, betere bezettingsgraad en een hogere waarde van het gebouw. Omdat er nog weinig volledig financiële data beschikbaar zijn, verschillen de exacte kosten en baten per project, maar onderzoek laat zien dat de voordelen op lange termijn vaak groter zijn dan de initiële investering.    Daarnaast stelt De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) dat duurzaam bouwen niet per se duurder hoeft te zijn. Het kan zelfs goedkoper zijn door prefab, dat de bouwtijd verkort en CO2-uitstoot vermindert. Nu focust men vaak op minder CO2 in de gebruiksfase, maar er is weinig aandacht voor CO2-reductie in de bouwfase. De RLI beveelt vijf strategieën aan: 

• Minder bouwmaterialen  

• Lichtere installaties 

• Hergebruik van materialen 

• Biobased materialen 

• CO2-arme alternatieven voor conventionele materialen 

HBM werkt nu al aan de Rli-strategieën door circulair bouwen, bijvoorbeeld door het gebruik van biobased materialen, te bevorderen. Zo zijn  hout, hennep en vlas zijn materialen die CO2 opslaan én bijdragen aan een gezonder binnenklimaat. 

Regelmatig zijn er events waar Healthy Building Movement vertegenwoordigd is. Actuele data en locaties zijn te vinden op de website.    Daarnaast stelt De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) dat duurzaam bouwen niet per se duurder hoeft te zijn. Het kan zelfs goedkoper zijn door prefab, dat de bouwtijd verkort en CO2-uitstoot vermindert. Nu focust men vaak op minder CO2 in de gebruiksfase, maar er is weinig aandacht voor CO2-reductie in de bouwfase. De RLI beveelt vijf strategieën aan: 

• Minder bouwmaterialen  

• Lichtere installaties 

• Hergebruik van materialen 

• Biobased materialen 

• CO2-arme alternatieven voor conventionele materialen 

HBM werkt nu al aan de Rli-strategieën door circulair bouwen, bijvoorbeeld door het gebruik van biobased materialen, te bevorderen. Zo zijn  hout, hennep en vlas zijn materialen die CO2 opslaan én bijdragen aan een gezonder binnenklimaat. 

De gezondheid van een gebouw kan gemonitord worden door continu data te verzamelen over binnenmilieukwaliteit. Denk aan: 

• Luchtkwaliteit: CO2, fijnstof, VOC’s 

• Temperatuur en luchtvochtigheid 

• Geluid en licht: akoestiek, daglichttoetreding 

Dit kan met sensoren. Daarnaast is het belangrijk om gebruikersfeedback te verzamelen via de QuickScan. 

De Quickscan is een meetinstrument ontwikkeld binnen de Healthy Building Movement. Het werkt als een scorekaart die:  

• Verschillende factoren beoordeelt: luchtkwaliteit, temperatuur, licht, geluid, veiligheid en duurzaamheid 

• Data uit sensoren en gebruikers enquêtes combineert 

• Een eenvoudige score geeft op basis van de beleving van de gebruiker.